Chào mừng đến với Giám Sát Xói Lở!

Bài Viết Mới

Những bài học kinh nghiệm trên thế giới và trong nước về nghiên cứu các giải pháp bảo vệ bờ.

Các giải pháp công trình bảo vệ bờ hiện nay trên thế giới thường được sử dụng là:

Giải pháp công trình bảo vệ bờ tạm thời:

Bó cành cây

Rồng đá, bó cành cây bọc đá

Hàng rào bó cành cây gây bồi

Công trình bó cành cây

Kết hợp trồng cỏ với cấu kiện bê tông

Thảm cỏ, thảm cây nhân tạo

Trong các dạng kết cấu trên thì bó cành cây, rồng đá, hàng rào cành cây và công trình bó cành cây gây bồi là các dạng kết cấu đã có trong lịch sử phát triển hàng chục năm. Đây là dạng kết cấu công trình tạm thời có tuổi thọ công trình ngắn.

Giải pháp công trình bảo vệ bờ lâu dài:

Công trình chuyển hướng dòng chảy 

Hiện nay, các dạng kết cấu bảo vệ bờ tiên tiến được sử dụng khá rộng rãi trên thế giới như Trồng cỏ kết hợp với kè bê tông có khoang rỗng. Cỏ thường được trồng trên mặt hoặc mái kè nơi không bị ngập thường xuyên để có thể sống và phát triển. Để tăng khả năng chống xói và chống sóng của mái cỏ, có thể kết hợp trồng cỏ bên trong khoang rỗng của các cấu kiện bê tông. Giải pháp này đang được sử dụng rất rộng rãi trên thế giới vì vừa đảm bảo được yêu cầu kỹ thuật, vừa đáp ứng yêu cầu về môi trường và cảnh quan. Các kết cấu bê tông có khoang rỗng để trồng cỏ thường rất đa dạng, ví dụ như khối betomat, armoflex, ...

Giải pháp Phi công trình :

Ở những bờ vùng bờ, bãi thực sự nguy hiểm do bị sạt lở đe dọa: Nếu chưa có dân cư thì không quy hoạch bố trí thành khu định cư, kể cả mùa khô. Nếu là khu đã có dân cư, thì phải có kế hoạch di rời dân đi ngay vùng khác để ổn định đời sống và không xây dựng hay phát triển bất cứ công trình dân sinh kinh tế nào ở vùng này.

Tăng cường bảo vệ và khôi phục rừng đầu nguồn. Đây là phương hướng lâu dài, triệt để, có tính chiến lược để chống xói mòn lưu vực, tăng khả năng điều tiết của dòng chảy trên lưu vực, giảm bớt động năng của dòng chảy ở phần hạ lưu, giảm được lũ quét, lũ ống, chống “sa bồi thủy phá”. Để thực hiện được hướng chiến lược này, nhà nước phải thưởng phạt nghiêm minh đối với tất cả cán bộ, nhân dân, các ngành, các cấp có liên quan tới công việc trồng rừng và bảo vệ rừng theo pháp luật.

Nâng cao khả năng cân bằng nước trong lưu vực bằng việc xây dựng các hồ chứa ở thượng lưu, các đập dâng phục vụ phòng lũ, phát điện, tưới và cấp nước cho hạ du, cần chú trọng điều tiết dòng chảy năm, nguồn nước sau khi được sử dụng cần phải trả lại cho phần hạ lưu, có thể mới duy trì được lòng dẫn ở phần hạ lưu và tạo sự thông thương giữa sông và biển trong mùa kiệt, chống bồi lấp khu vực cửa sông.

Nâng cao hiệu quả công tác dự báo lũ, quy hoạch lại các cụm dân cư, cảnh báo những khu vực có khả năng xói lở nghiêm trọng, để di dời dân ra khỏi vùng nguy hiểm. Tập trung hoàn thiện hệ thống cảnh báo thiên tai, lập bản đồ xác định nguy cơ xảy ra bão, lũ, ngập lụt, lũ quét, sóng thần, nước dâng, hạn hán, sạt lở bờ sông, bờ biển.

Đồng thời nâng cao ý thức của người dân về bảo vệ môi trường sống, không chặt phá rừng bừa bãi. 

Md. Mosiur RAHMAN et al.. (2012) đã so sánh đánh giá hiệu quả bảo vệ của các loại hình công trình bảo vệ bờ ở Bangladesh. Các nghiên cứu về chỉnh trị sông ở Bangladesh đã được thực hiện từ những năm 1960, chủ yếu theo giải pháp xây dựng công trình bảo vệ bờ, thực hiện trên sông Ganges sông Jamuna, tuy nhiên các công trình bảo vệ bờ được xây dựng với kinh phí lớn nhưng hiệu quả không cao do thường xuyên bị sạt lở, gây hư hỏng công trình. Md. Mosiur RAHMAN và các cộng sự đã nghiên cứu 5 loại hình công trình bảo vệ bờ ở các vùng có địa hình hình thái khác nhau. Công trình kè đá hộc bảo vệ bờ ở Sirajgonj thuộc sông Jamuna, kè lát mái ở Chandpur thuộc sông Padma, Godagari thuộc sông Ganges, Titporal thuộc sông Jamuna. Công trình đập mỏ hàn bảo vệ đoạn Kalitala ở sông Jamuna. Công trình đập hướng dòng RCC ở Chapai Nawabgonj thuộc sông Ganges. Công trình Bandals ở thượng lưu cầu trên sông Jamuna ở bờ bên trái. Qua phân tích, điều tra tham vấn cộng đồng theo phương pháp PRA, Md. Mosiur RAHMAN et al.. (2012) đã chỉ ra rằng các đoạn sông nghiên cứu trên có địa chất với vật liệu bờ là bùn, cát và lượng rất nhỏ đất sét nên rất dễ bị xói mòn. Bên cạnh đó, dòng chảy  có lưu tốc rất lớn, độ sâu dòng chảy lớn, đặc biệt tại các đoạn sông cong của của sông  Ganges. Chính vì vậy, việc sử dụng công trình kè đá hộc và kà lát mái tại Sirajgonj thuộc sông Jamuna và Chandpur thuộc sông Padma là phù hợp. Với những đoạn sông có lưu tốc dòng chảy nhỏ hơn, gần công trình cầu thì nên dùng kết hợp cả giải pháp kết hợp trồng cây, cỏ để bảo vệ bờ, tăng cảnh quan sinh thái. 

Md. Lutfor Rahman et al (2011) đã phân tích, đánh giá hiệu quả của công trình mỏ hàn cọc bảo vệ bờ trên sông Jamuna.  

Một số hình ảnh bảo vệ bờ tại một số nước trên thế giới: 

aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa